Trên con đường Lê Lợi – trục đường chính của Huế – có một điểm dừng chân mà nhiều người đi qua nhưng ít ai để ý. Đó là Di tích Địa điểm Tòa Khâm Sứ Trung Kỳ tại số 32-34 Lê Lợi, nơi từng là thủ phủ của chế độ thực dân Pháp tại Trung Kỳ, và cũng là nơi ghi dấu sự kiện lịch sử quan trọng: Nguyễn Tất Thành – sau này là Chủ tịch Hồ Chí Minh – tham gia phong trào chống thuế năm 1908.
Ngày nay, tòa nhà cũ đã không còn, nhưng biểu tượng đánh dấu di tích vẫn đứng đó, như một lời nhắc nhở về một giai đoạn lịch sử hào hùng của dân tộc. Nếu bạn yêu thích tìm hiểu lịch sử, đây là điểm đến không thể bỏ qua khi dạo bước trên đường Lê Lợi.
Lịch sử hình thành: Thủ phủ của chế độ thực dân
Tòa Khâm Sứ Trung Kỳ được xây dựng và hoàn thành vào tháng 7 năm 1878, sau khi triều đình nhà Nguyễn ký các hiệp ước đầu hàng thực dân Pháp. Đây là thủ phủ của chế độ thực dân tại Trung Kỳ, chi phối toàn bộ hoạt động của triều đình phong kiến nhà Nguyễn.
Tòa nhà tọa lạc tại vị trí đắc địa trên đường Lê Lợi, gần bờ sông Hương, cách cầu Trường Tiền không xa. Trong suốt thời gian tồn tại, Tòa Khâm Sứ là trung tâm quyền lực của thực dân Pháp tại miền Trung, là nơi đưa ra những quyết định ảnh hưởng đến toàn bộ đời sống chính trị, kinh tế, xã hội của Trung Kỳ.
Tòa nhà đã đổ nát hoàn toàn vào năm 1945, sau khi chế độ thực dân Pháp sụp đổ tại Việt Nam. Ngày nay, dấu tích của tòa nhà không còn, chỉ còn lại biểu tượng đánh dấu di tích được dựng lên để ghi nhớ sự kiện lịch sử.

Sự kiện lịch sử: Phong trào chống thuế năm 1908
Điều làm nên giá trị đặc biệt của di tích này không chỉ là vị trí của Tòa Khâm Sứ, mà còn là sự kiện lịch sử đã diễn ra tại đây vào tháng 4 năm 1908.
Bối cảnh:
Thời điểm đó, thực dân Pháp áp đặt chế độ thuế khóa nặng nề lên nhân dân Trung Kỳ. Nông dân các huyện trong tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là thành phố Huế) phải chịu nhiều loại thuế, sưu cao thuế nặng, đời sống vô cùng khổ cực.
Diễn biến:
Cuộc biểu tình chống thuế kéo dài từ ngày 9 tháng 4 đến ngày 13 tháng 4 năm 1908, mà cao trào là ngày 11 tháng 4 năm 1908. Khi đó, nông dân 6 huyện trong tỉnh đã kéo về bao vây Tòa Khâm Sứ Trung Kỳ, đưa đơn đòi yêu sách, yêu cầu giảm sưu cao thuế nặng.
Phong trào chống thuế có sức cuốn hút mạnh mẽ đối với mọi tầng lớp nhân dân Huế thời bấy giờ. Không chỉ nông dân, mà cả học sinh, sinh viên, trí thức yêu nước cũng tham gia.
Vai trò của Nguyễn Tất Thành:
Đặc biệt, anh thanh niên Nguyễn Tất Thành (sau này là Chủ tịch Hồ Chí Minh) đã cùng bạn bè tham gia vào đoàn biểu tình với tư cách là người phiên dịch. Đây chính là sự kiện đánh dấu sự chuyển biến từ ý thức yêu nước sang hành động yêu nước của người thanh niên Nguyễn Tất Thành.
Từ phong trào đấu tranh của nhân dân, anh nhận rõ bản chất của kẻ thù khi chúng dùng bạo lực đàn áp cuộc biểu tình. Anh cũng sớm nhận ra sức mạnh đấu tranh của nhân dân khi họ đã đoàn kết vùng lên. Chính từ sự kiện này, Nguyễn Tất Thành đã có những suy nghĩ, trăn trở, và quyết định ra đi tìm đường cứu nước – một hành trình lịch sử vĩ đại của dân tộc.

Di tích ngày nay: Biểu tượng đánh dấu lịch sử
Ngày nay, Tòa Khâm Sứ không còn nữa, nhưng Bảo tàng Hồ Chí Minh thành phố Huế đã xây dựng một biểu tượng đánh dấu sự kiện quan trọng tại vị trí số 32-34 Lê Lợi.
Biểu tượng này được thiết kế với hình ảnh cách điệu, mang ý nghĩa tưởng nhớ sự kiện lịch sử và hình ảnh người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành. Mỗi lần qua đây, nhìn địa điểm di tích này, lòng mỗi người không khỏi bồi hồi, như vẫn còn đây không khí sục sôi của cuộc đấu tranh đòi giảm sưu cao thuế nặng của nông dân Huế, và hình ảnh mảnh mai, gương mặt thông minh, ngời sáng của người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành.
Di tích Địa điểm Tòa Khâm Sứ Trung Kỳ được công nhận là di tích lịch sử cấp tỉnh theo Quyết định số 2233/QĐ-UBND ngày 28/9/2007 của UBND tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là UBND thành phố Huế).
Trải nghiệm tham quan

Di tích Tòa Khâm Sứ Trung Kỳ là một điểm tham quan ngoài trời, miễn phí. Bạn có thể ghé thăm bất cứ lúc nào khi dạo bước trên đường Lê Lợi.
Những gì bạn sẽ thấy:
- Biểu tượng đánh dấu di tích – thiết kế cách điệu với màu đỏ nổi bật
- Bảng thông tin (tiếng Việt và tiếng Anh) – tóm tắt lịch sử di tích và sự kiện
- Không gian tưởng niệm – nơi bạn có thể dừng chân, suy ngẫm về lịch sử
Lưu ý:
- Đây là di tích ngoài trời, không có mái che, nên chọn thời điểm mát mẻ trong ngày
- Kết hợp tham quan với Bảo tàng Hồ Chí Minh (7 Lê Lợi) – nơi có nhiều tư liệu quý về Chủ tịch Hồ Chí Minh
Kết hợp hành trình: Tòa Khâm Sứ – Bảo tàng Hồ Chí Minh – Sông Hương
Đây là hành trình rất hợp lý cho du khách muốn tìm hiểu lịch sử – văn hóa Huế:
- Buổi sáng (7h – 8h30): Ăn sáng tại một trong những quán ăn trên đường Lê Lợi
- 9h – 10h: Tham quan Di tích Tòa Khâm Sứ Trung Kỳ (32-34 Lê Lợi) – tìm hiểu sự kiện lịch sử 1908
- 10h – 11h30: Ghé Bảo tàng Hồ Chí Minh (7 Lê Lợi) – xem tư liệu về Chủ tịch Hồ Chí Minh
- Buổi chiều (14h – 16h): Uống cà phê view sông Hương tại một trong những quán trên đường Lê Lợi
- Buổi tối: Tham gia tour ăn tối ca Huế trên thuyền rồng sông Hương – khép lại ngày Huế trọn vẹn
Thông tin tham khảo
| Thông tin | Chi tiết |
| Địa chỉ | 32-34 Lê Lợi, phường Phú Hội, TP. Huế |
| Loại hình | Di tích lịch sử cấp tỉnh (di tích ngoài trời) |
| Năm công nhận | 2007 (Quyết định 2233/QĐ-UBND) |
| Giá vé | Miễn phí |
| Thời gian tham quan | 15 – 30 phút |
| Phù hợp | Khách yêu thích lịch sử, tìm hiểu về Bác Hồ |
(Nguồn: Bảo tàng Hồ Chí Minh thành phố Huế)
Kết luận
Di tích Tòa Khâm Sứ Trung Kỳ không phải là điểm đến ồn ào hay nổi tiếng bậc nhất trong các cẩm nang du lịch. Đó là một di tích lịch sử thầm lặng – nơi lưu giữ ký ức về một thời kỳ đấu tranh gian khổ nhưng vô cùng hào hùng của dân tộc, và về những bước đi đầu tiên của người thanh niên Nguyễn Tất Thành trên con đường tìm đường cứu nước.

Nằm trên đường Lê Lợi, chỉ cách Bảo tàng Hồ Chí Minh vài bước chân, đây là điểm dừng chân lý tưởng cho những ai muốn hiểu hơn về Huế – không chỉ qua vẻ đẹp cổ kính, mà còn qua cả những trang sử bi tráng. Nếu bạn có dịp đến Huế, hãy dành ít nhất 15 phút để ghé thăm nơi này. Đây là một hành trình trở về với quá khứ, để tri ân và để hiểu thêm về giá trị của hòa bình hôm nay.
Nếu bạn muốn khám phá thêm các điểm đến khác trên đường Lê Lợi, đừng bỏ lỡ cẩm nang Đường Lê Lợi Huế: Ăn Gì, Ở Đâu, Chơi Gì? của chúng tôi.
XEM THÊM CÁC TOUR DỊCH VỤ CỦA CHÚNG TÔI
















